Home / Begrippen / Voedingswaarde
Voedingswaarde
De voedingswaarde van een product is de energie en de hoeveelheid voedingsstoffen die erin zit, meestal uitgedrukt per 100 gram. Op de verpakking staat ze in een vaste tabel, en daarmee reken je je kcal uit.
Bereken je eigen cijfers
De calculator rekent uit hoeveel kcal je per dag nodig hebt, met drie doelen en een verdeling over je maaltijden.
Naar de calculatorWat is voedingswaarde?
De voedingswaarde zegt wat een voedingsmiddel je oplevert: energie, vet, koolhydraten, eiwit en zout. Op een verpakt product staat dat in de voedingswaardedeclaratie, een verplichte tabel op de verpakking. Deze noemt de energie en de hoeveelheden van de belangrijkste voedingsstoffen.
De vaste volgorde in de tabel is: vetten (met daarvan verzadigd), koolhydraten (met daarvan suikers), eiwitten en zout. De energie staat in kilojoule (kJ) en kilocalorie (kcal). Voor je energiebalans en je TDEE gebruik je de kcal.
Hoe lees je het etiket?
De waarden gelden per 100 gram of per 100 milliliter van het product. Soms staat er daarnaast een kolom per portie, maar die portie bepaalt de fabrikant. Bij ingeblikte vis, groente of fruit gelden de waarden na uitlekken, zodat de vloeistof niet meetelt.
De regels "waarvan verzadigd" en "waarvan suikers" zijn onderdelen van de regel erboven. Het zijn dus geen extra grammen: tel ze niet dubbel op.
Zo reken je met het etiket:
- Zoek de energie per 100 gram, in kcal.
- Weeg of schat hoeveel gram je eet.
- Deel de hoeveelheid door 100 en vermenigvuldig met de kcal per 100 gram.
Voorbeeld met verzonnen getallen: een product heeft 400 kcal per 100 gram. Je eet 30 gram. Dat is 30 gedeeld door 100, ofwel 0,3, maal 400, en dus 120 kcal. Eet je 150 gram, dan is het 600 kcal. Je ziet hoe snel een portie meer dan een etiket kan opleveren als je niet nakijkt.
Zout en natrium krijgen soms verschillende vermeldingen. Staat er natrium, vermenigvuldig dat dan met 2,5 om het zout te krijgen. Een natriumgehalte van 0,4 gram komt overeen met 1,0 gram zout.
Voedingswaarde en NEVO
Staat er geen etiket op, bijvoorbeeld bij verse groente of vlees van de slager, dan kun je het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO) van het RIVM gebruiken. NEVO geeft de samenstelling van voedingsmiddelen per 100 gram eetbaar gedeelte, bijvoorbeeld vlees zonder bot. Het is een generiek bestand en geen merkproduct.
De samenstelling van eten wisselt met ras, teelt, seizoen, bewerking en receptuur. Het RIVM noemt NEVO daarom de beste benadering van de werkelijke waarden. Bij olie of ijs staat de waarde op het etiket soms per 100 milliliter en wijkt ze af van de NEVO-waarde per 100 gram. Let daarop als je ze vergelijkt.
Wil je weten hoeveel kcal je per dag nodig hebt om die waarden mee te vergelijken? Gebruik dan de caloriebehoefte-calculator.
Controleer de kcal op het etiket
Je kunt het kcal-getal op een etiket narekenen met dezelfde rekenregel die de calculator gebruikt: 4 kcal per gram eiwit, 4 kcal per gram koolhydraten en 9 kcal per gram vet. Voorbeeld met verzonnen getallen: een product heeft per 100 gram 10 gram eiwit, 20 gram koolhydraten en 5 gram vet. Dat is 40 + 80 + 45 = 165 kcal. Een echt etiket kan daar een beetje van afwijken, omdat fabrikanten andere regels kunnen volgen. Gebruik de rekenregel dus om te controleren of een getal in de buurt zit, niet om het etiket te corrigeren.
Veelgemaakte fouten met voedingswaarde
- Per 100 gram lezen als per verpakking. Een zakje van 250 gram bevat 2,5 keer de waarden per 100 gram.
- Portiegrootte van de fabrikant overnemen. Eet je meer of minder, dan klopt de portiekolom niet voor jou.
- Droog en bereid door elkaar halen. Rijst of pasta neemt bij koken water op. Kijk of de waarden gelden voor het product in de verpakking of na bereiding.
- De cijfers zien als exact. Etiketten en databanken benaderen de werkelijke waarde. Gebruik ze om te schatten en controleer het resultaat met je weegschaal.
Wie zijn eten bijhoudt, kan het etiket als startpunt nemen. Een log dat op etiketten steunt, is beter dan een gok.
Veelgestelde vragen
Wat betekent voedingswaarde per 100 gram?
Het is de hoeveelheid energie of voedingsstof in 100 gram van het product. Voor een andere hoeveelheid reken je om: deel je gewicht door 100 en vermenigvuldig met de waarde.
Staat de voedingswaarde op het etiket in kcal of kJ?
Meestal beide: kilojoule en kilocalorie. Een kcal is ongeveer 4,184 kJ. Voor je energiebalans en TDEE gebruik je kcal.
Wat is NEVO?
NEVO is het Nederlands Voedingsstoffenbestand van het RIVM. Het geeft de samenstelling van voedingsmiddelen per 100 gram eetbaar gedeelte.
Hoe reken ik natrium om naar zout?
Vermenigvuldig het natriumgehalte met 2,5. Een natriumgehalte van 0,4 gram komt dus overeen met 1,0 gram zout.